Jij bent verantwoordelijk, maar dat is iets anders dan schuldig

Ons hoofd haalt nogal eens twee dingen door elkaar: schuld en verantwoordelijkheid. En dat heeft grote gevolgen. Een korte toelichting: in een wereld waarin informatie constant op ons afkomt en waarin we onszelf voortdurend vergelijken met mensen die het ‘beter’ lijken te doen – ze ogen gelukkiger, succesvoller, rijker en geliefder – ontstaat al snel het gevoel dat alles wat je níet hebt, je eigen schuld is. Geen partner? Jouw schuld. Geen succesvolle carrière? Had je maar harder moeten werken. Niet gelukkig? Dan heb je vast nog niet genoeg aan jezelf gewerkt. Ziek? Tja, misschien had je meer moeten mediteren of minder bewerkte voeding moeten eten.

Op sommige socialmediaplatforms wordt het zó extreem, dat zelfs ziekte, verlies en rouw als persoonlijke keuzes worden gezien. Alsof Freek van Suzan & Freek er zelf voor koos om op zijn 32ste onbehandelbare longkanker te krijgen (…). Precies dáár gaat het mis. We lopen het risico om élk succes toe te schrijven aan individuele actie en elk ongeluk óók. Alsof het leven een soort optelsom is van jouw keuzes, wilskracht en zelfdiscipline. En valt die optelsom tegen, dan had je gewoon beter je best moeten doen. Maar dat is een recept voor ongelukkigheid, voor prestatiedruk. Voor een sluimerend gevoel van mislukken, juist op de momenten waarop je eigenlijk behoefte hebt aan steun. Sommige dingen gebeuren gewoon, en daarin schuilt zowel de last als de schoonheid van ons leven.

Veerkracht
Je bent lang niet altijd schuldig aan wat je overkomt. Maar je bent wél verantwoordelijk voor hoe je ermee omgaat. Dat vraagt ook om de nodige veerkracht. En laat dat (volgens het Nederlandse onderzoeksbureau Integron) nu net behoorlijk trainbaar zijn. Zij kwamen vorig jaar met deze cijfers over veerkracht: